Is de Bijbel betrouwbaar?

Preek: Betrouwbaarheid van de Bijbel

Scroll naar beneden voor de transcriptie. Ontdek ook de preek over “het gezag van Gods Woord”

Veel mensen vragen zich af of de Bijbel wel betrouwbaar is. Hoe is de Bijbel eigenlijk ontstaan en kunnen we aantonen dat wat de Bijbel schrijft ook echt gebeurd is en waarheid is? Hoe zit het met de opstanding van Jezus? Hoe weten we of dit waar is? Dit en meer hoor je in deze preek.

Punten en vragen die we behandelen in de preek/studie zijn:

Hoe bepaal je of de Bijbel betrouwbaar is?
Hoe is de Bijbel ontstaan/opgebouwd?
Het Oude Testament
De dode zee rollen
Wetenschappelijke feiten in de Bijbel
Het Nieuwe Testament
De opstanding
De verlegenheid van de discipelen
Historische/archeologische vondsten
Fouten in de Bijbel?
Het werkelijke probleem

Hoe bepaal je eigenlijk of de Bijbel betrouwbaar is?

Moeilijke vraag ergens. Want … 

1. Wie bepaalt hoe je bepaalt dat de bijbel betrouwbaar is en

2. Wat zouden dan de criteria moeten zijn, dus welk bewijs moet geleverd worden?

3. Wanneer vind iemand voldoende bewijs ook echt voldoende om overtuigd te raken van de betrouwbaarheid?

Je kunt ook:

1. Kijken wat de Bijbel zelf geeft aan argumenten voor betrouwbaarheid.

2. Zijn er verder historische bewijzen in bijvoorbeeld andere geschriften.

3. Zijn er verder archeologische bewijzen?

4.Hoe zit het met het OT en het NT?

Hoe worden andere geschiedenis boeken beoordeeld op betrouwbaarheid?

  • Wie schreef het?/hoe is het ontstaan?
  • Was degene ooggetuige?
  • Staan er zaken in een boek die het betrouwbaar maken?
  • Zijn er andere bronnen over het onderwerp, verhaal, plaats etc?
  • Wanneer werd het geschreven?
  • Zijn er kopieën van? Hoe betrouwbaar zijn die en hoeveel zijn er? Van wanneer is het kopie? Hoe nauwkeurig is er gekopieerd?
 

Hoe is de Bijbel ontstaan/opgebouwd?

Bijbel komt van grieks Biblia en betekent “boeken”

  • De Bijbel is niet 1 boek, maar 66 boeken
  • Door ca 40 schrijvers
  • Over ca 1500 jaar
  • De schrijvers schrijven in harmonie met elkaar
  • Over 3 continenten
  • In 3 talen geschreven, Hebreeuws, Grieks, Aramees

De Bijbel claimt zelf door God ingegeven te zijn:

  • 2 Timotheüs 3:16 Heel de Schrift is door God ingegeven
  • 2 Petrus 1:19 En wij hebben het profetische woord, dat vast en zeker is, en u doet er goed aan daarop acht te slaan als op een lamp die schijnt in een duistere plaats, totdat de dag aanbreekt en de morgenster opgaat in uw hart. 20. Dit moet u allereerst weten, dat geen enkele profetie van de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat; 21. want de profetie is destijds niet voortgebracht door de wil van een mens, maar heilige mensen van God, door de Heilige Geest gedreven, hebben gesproken.

Ontstaan Oude Testament:

  • Je ziet God verschijnen voor heel het volk Israel in Exodus 19/20 op de berg Sinaï waar Hij de wet aan Mozes geeft op de berg. Hier staan ruim 2 miljoen mensen omheen. God had hiervoor grootse wonderen en tekenen gedaan om Zijn kracht te bewijzen (10 plagen en doortocht door de zee)
  • Deuteronomium 31:24 En het gebeurde, toen Mozes gereed was met het schrijven van de woorden van deze wet in een boek totdat zij voltooid waren, 25. dat Mozes de Levieten, die de ark van het verbond van de HEERE droegen, gebood: 26. Neem dit wetboek en leg het naast de ark van het verbond van de HEERE, uw God, zodat het daar is als getuige tegen u.
  • Mozes schreef de eerste 5 boeken van de Bijbel
  • Vervolgens zie je een lange geschiedenis van Israel. Met een lange periode van koningen. Koningen was geboden zelf een kopie van de wet over te schrijven Deut 17, die daarnaast ook nauwkeurig door de priesters bewaard werd.
  • In de tijd van de koningen staan de profeten op, hoewel er voor die tijd ook zieners waren met nauwkeurige profetieën.
  • De profeten schrijven ook de boeken van wijsheid zoals Job, Psalmen en Spreuken

Het Oude Testament

Er zijn veel profetieën die al vrij snel in vervulling gingen:

  • In een droom van God in Genesis 41 werd 7 jaar grote welvaart en 7 jaar grote crisis voorzegt, dit kwam snel daarna uit
  • Profeten van God hebben de ondergang van veel landen voorzegd, zoals Ammon, Edom, Moab, Filistea, en ook steden zoals Babylon, Nineveh, Tyrus en Sidon. Geen van die steden bestaan vandaag nog.
  • 150 jaar voor Cyrus/Kores, koning van Perzie was geboren zag Jesaja al hoe hij zou heten en dat hij Jeruzalem zou herbouwen Jes 44:28
  • Koning Josia werd al 300 jaar voordat hij werd geboren genoemd, 1 Koningen 13:2
  • Dit zorgt ervoor dat het al vrij betrouwbaar begint te klinken als profetieën die gegeven worden ook uitkomen.

De Bijbel zelf gaf ook al aan dat de profeten betrouwbaar moesten zijn:

  • Deuteronomium 18:22 Wanneer die (valse) profeet in de Naam van de HEERE spreekt, en het gebeurt niet en het komt niet uit, dan is dat een woord dat de HEERE niet gesproken heeft. In overmoed heeft die profeet dat gesproken; wees niet bevreesd voor hem.

Het oude testament heeft ca 300 profetieën over het leven van Jezus die uit zijn gekomen:

  • Het zegt waar Hij geboren wordt (Micha 5:1)
  • Dat Hij uit een maagd geboren wordt (Jes 7)
  • Dat Hij God zal zijn (Jes 9:6)
  • Het zegt hoe Hij zal sterven (Jes 53)
  • Etc.

Dit maakt het al een zeer betrouwbaar boek. De kans dat toevallig zoveel profetieën allemaal in een leven uitkomen is nagenoeg 0%. Dit maakt de Bijbel al zeer uniek

In de tijd van Ezra/Nehemia was het oude testament gereed/werd beëindigd. Sindsdien is het gevormd.

In de tijd van Jezus werden het als betrouwbare geschriften gezien. Jezus bevestigt de wet en de profeten Math 5:17-19. Na Jezus’ opstanding zegt Hij: Lukas 24:44 En Hij zei tegen hen: Dit zijn de woorden die Ik tot u sprak toen Ik nog bij u was, dat alles vervuld moest worden wat over Mij geschreven staat in de Wet van Mozes en in de Profeten en in de Psalmen.

Manuscripten/handschriften:

  • Er zijn momenteel
  • 3000 oude hebreeuwse handschriften,
  • 8000 in latijn,
  • 1500 in grieks,
  • Handschriften worden gevonden in:
  • Zuid-Europa, Midden-Oosten, Noord-Africa.
  • Men vindt ze in grotten, onder de grond, in oude gebouwen en in oude bibliotheken.

De dode zee rollen

De dode zee rollen werden in 1947 gevonden in Qumran en zorgden ervoor dat we konden zien dat er bijna geen fouten zijn gemaakt tijdens eeuwen kopiëren van de Bijbel. Er werden 10.000en fragmenten gevonden in 11 grotten op een zeer droge plaats, waardoor ze zo goed bewaard zijn.

  • Er zitten veel fragmenten van oude testament boeken van ca 250-150 v Chr. en die zijn nagenoeg onveranderd.
  • Het boek Jesaja werd in zijn compleetheid gevonden.
  • De dode zee rollen zijn in te zien op het internet

Wetenschappelijke feiten in de Bijbel

  • De Bijbel gaf al lang voordat de mens het ontdekte aan dat de aarde rond is. Jes 40:22 God troont boven het rond der aarde… NBG
  • De Bijbel toont ook al lang voordat de mens het wist aan dat de Bijbel aan het niets hangt en dus niet op funderingspalen stond zoals wel eens gedacht werd. Job 26:7 …God hangt de aarde op aan het niets
  • Ook leerde de Bijbel al dat er valleien zijn in de zee voordat men zo diep kon duiken en scannen. Psalm 18:15 de valleien van de zee werden zichtbaar… NIV
  • In de Bijbel wordt al de hele waterkringloop omschreven, hetgeen men later pas heeft kunnen aantonen. Prediker 1:6,7
  • Daarnaast schrijft de Bijbel in het Oude Testament vele wetten voor die qua hygiëne zeer gezond zijn en hetgeen we nu ontdekken bevestigd alleen maar dat er intelligentie achter zit en goed over nagedacht is. Het boek “moderne wetenschap en de Bijbel” van Ben Hobrink is hierin wel een aanrader.  
  • Voor wie denkt dat wetenschap de Bijbel weerlegd heeft met betrekking tot het scheppingsverhaal, dan is deze preek wellicht goed eens te bekijken.

Het Nieuwe Testament

Jezus claimt de Weg, de Waarheid en het Leven te zijn. Hij bewees de Waarheid te Zijn en het Woord (van God) dat vlees geworden is. Het Woord was ook God (Joh 1). Dus Jezus beweerde ook God te zijn en bewees dit door:

  • Over water te lopen
  • Zieken te genezen
  • Doden op te wekken
  • Demonen uit te drijven
  • Eten te vermenigvuldigen
  • Een aardbeving tijden de kruisiging
  • 3 uur duisternis midden op de dag tijdens de kruisiging
  • Graven gingen open en doden stonden op bij de kruisging en opstanding
  • Het NT claimt zelf in 1 korinthe 15 dat de opstanding de kern is van het christelijke geloof anders is ons geloof zinloos. In 1 Kor 15 zegt Paulus dat Jezus op 1 moment aan 500 man verscheen. Het merendeel was nog in leven en daar kon men het navragen.
  • 4 getuigen beschrijven het leven en de opstanding van Jezus
  • Nog 4 schrijvers in het NT geloven in de opstanding/het werk van Jezus
  • Deze mensen hebben het allen zelf gezien
  • Daarnaast schrijft een buitenbijbelse bron, Josephus Flavius ook over Jezus en mensen die geloofden dat Hij was opgestaan.
  • De apostelen en anderen lieten zich doden en martelen, niet alleen omdat ze het geloofden, maar omdat ze Jezus daadwerkelijk gezien hebben na Zijn opstanding.
  • 1 van de mannen die gedood werd was Paulus die eerst zelfs zeer fel de kerk vervolgde, maar toen een verschijning van Jezus kreeg en de grootste kerkplanter werd tijdens de start van de kerk. Hij schreef de helft van het NT. Hij ontving zijn leer van de Heer en ging later naar de andere apostelen die met Jezus hadden gewandeld en ze erkenden hem als een broeder
  • De bijbelboeken circuleerden onder de 1e christenen en onder hen die hen opvolgden.
  • In 325 n Chr werden de bijbelboeken officieel gebundeld bij de concilie van Nicea, maar deze waren allang in omloop
  • Op basis van werken van vroege bijbelleraars kun je zien dat de bijbelboeken al volop gebruikt werden.
  • Van het NT zijn ca 5800 griekse oude handschriften van 2e-16e eeuw. Als je andere talen meeneemt zijn er ca 25.000 handschriften (2 km hoge stapel)
  • Tussen 10-15 handschiften zijn binnen de 1e 100 jaar na het voltooien van het NT
  • Rond 50 handschiften zijn binnen de 200 jaar na het voltooien van het NT
  • Van alle handschriften van de 1e 400 jaar na het voltooien van het NT zijn er nog ca 99, inclusief het oudste complete NT de Codex Sinaiticus.
  • Bij de doorsnede boeken zijn meestal de kopieën van meer dan 500 jaar later
  • Als alle handschriften verloren zouden gaan kun je alsnog het hele NT o.b.v. citaten van vroege kerkvaders opnieuw opstellen aan de hand van, preken, commentaren, traktaten. Er zijn door hen ruim 1 miljoen citaten gecatalogiseerd.

Er zijn ook veel kruisverwijzingen:

  • Petrus noemt Paulus 2 Petr 3:15
  • Paulus noemt Petrus Gal 2:11
  • Jezus bevestigt de gemeente van Efeze in Openb 2, daarmee bevestigt Jezus Paulus werk (13 brieven van de Bijbel)
  • Brieven circuleerden al in vroeg stadium en wordt aangewakkerd op verschillende plaatsen te lezen
  • Paulus gaf overal waar hij kwam hetzelfde onderwijs 1 Kor 4:17

De opstanding

Een aanrader om te kijken is de film The Case for Christ (Lee Strobel- schrijver/onderzoeksjournalist). Als atheistging hij op onderzoek uit om de opstanding van Jezus te ontkrachten en kwam er als christen uit. Op youtube vind je the Case for Christ ook in preekvorm. Punten die hij behandelt zijn:

  1. Jezus is daadwerkelijk gestorven, er zijn geen bewijzen/vondsten dat ooit iemand een romeinse kruisiging heeft overleefd. Ook buitenbijbelse bronnen noemen zijn dood.
  • Een medische studie in de journal of american medical association schreef dat het gewicht van de bewijzen er sterk op wijst dat Jezus al gestorven was voordat zijn zij doorstoken werd

2. Direct na de opstanding ontstond er een gemeenschap van volgers van Jezus. Het was niet na velen jaren pas dat christendom begon. Paulus was eerst de vervolger van hen, maar Jezus verschijnt ook aan hem en hij ontmoet later de apostelen waar ze informatie uitwisselen. Er is veel vastgelegd over de opstanding in het NT, ook door Paulus aan wie Jezus verscheen.

3. Volgelingen van Jezus maar ook tegenstanders van Jezus/de joden bevestigen zelfs dat het graf leeg is. (bewijs binnen en buiten de Bijbel)

4. Er zijn 9 verslagen van ooggetuigen binnen en buiten het NT die zeggen dat discipelen Jezus hebben gezien na Zijn opstanding

De verlegenheid van de discipelen

Het principe van verlegenheid. De Bijbel omschrijft het niet zo positieve gedrag van discipelen, maar ook  over vernederingen van Jezus. Er is geen motief om mensen zo negatief neer te zetten. De wijze waarop het omschreven wordt maakt het zeer aannemelijk dat het niet verzonnen is. Als men iets wil ‘verkopen’ zit het in de mens om de negatieve zaken weg te laten en het positieve te benadrukken. Voorbeelden zijn:

  • Discipelen vluchten bij Jezus’ gevangenneming
  • Jezus’ familie verklaart Hem voor gek Mark 3:21
  • Een grote menigte vindt op bepaald moment Jezus woorden hard en vertrekt Joh 6:66
  • De kruisiging is een zware vernedering voor de Leider van een geloofsbeweging
  • Discipelen sterven voor het Evangelie, omdat ze de opstanding hebben gezien

Historische/archeologische vondsten

Historische/archeologische vondsten bij de bijbel:

  • Badhuis van Siloam

  • Kist met beenderen gevonden in familiegraf van Kajafas met opschrift Kajafas (Hoge priester in de tijd van Jezus)

  • Bewijs van bestaan  van Pontius Pilatus gevonden op een steen

  • Cyrus cilinder. Cyrus of Kores was een Perzische koning, zoals omschreven in de Bijbel. In 1879 werd de cilinder gevonden, deze Kores cilinder dateert uit ca 539 v Chr. Er staan ook plannen op voor restauratie van de tempel en mensen die naar hun vaderland gaan. Waarschijnlijk gaat dit over de herbouw van Jeruzalem waar hij opdracht voor gaf. Ezra 1
  • Ebla tabletten noemen de namen Ur, Sodom, Gomorra, waarvan bijbelcritici beweerden dat ze nooit hebben bestaan

  • Veel Assyrische kunstvoorwerpen gevonden met verwijzingen naar Assyrische koningen

  • De film “Exodus – patterns of evidence” laat patronen van bewijsvorming zien van de Exodus. Ook op Netflix getoond.

Fouten in de Bijbel?

Er staan fouten in de Bijbel? Ogenschijnlijk, maar als je goed onderzoekt zijn er goede verklaringen.

Een voorbeeld van een zogenoemde fout:

  • 2 Samuel 24:1 De toorn van de HEERE ontbrandde opnieuw tegen Israël. Hij zette David tegen hen op door te zeggen: Ga Israël en Juda tellen.
  • 1 Kronieken 21:1 Toen stond de satan op tegen Israël, en hij zette David ertoe aan om Israël te tellen.

Beide teksten gaan om hetzelfde verhaal. In de ene tekst lijkt het God te zijn die het initiatief neemt, in de andere tekst satan. We weten echter uit Job 1 en 2 en andere gedeeltes, dat God satan begrensde ruimte geeft en toestemming geeft om te verleiden en misleiden. Dit spreekt elkaar dus niet tegen, maar is uit ander perspectief geschreven. 

The Big book of Bible difficulties van Norman L. Geisler en Thomas Howe gaat in op 800 van dit soort vraagstukken /problematieken en geeft antwoorden. 

Het werkelijke probleem

  • Weinigen twijfelen of Jezus heeft bestaan
  • De opstanding is een zeer geloof-waardig verhaal
  • De opstanding is het best gedocumenteerde feit in de geschiedenis
  • 300 profetieën zijn vervuld in Jezus’ leven, geen enkel boek heeft zo’n krachtig intern bewijs
  • Direct ontstond een grote geloofsgemeenschap, volgelingen van Jezus, op basis van Zijn opstanding.
  • Er zijn veel archeologische/historische vondsten die de Bijbel onderstrepen
  • Jezus bewees dat Hij God was, maar waar we het nog niet over hadden is wat leert de Bijbel eigenlijk?

Wat leert de Bijbel eigenlijk?

  • De Bijbel leert als enige van alle godsdiensten dat je jezelf niet kan redden door goede werken
  • De Bijbel leert dat ieder mens zondig is en daardoor verloren is
  • De Bijbel leert dat alleen God je kan redden van het eeuwige oordeel
  • De Bijbel leert dat God van je houdt en een relatie met je wil
  • Jezus is de Weg de Waarheid en het Leven. Je komt alleen bij God de Vader door Jezus.

De Bijbel claimt zelf door God ingegeven te zijn:

  • 2 Timotheüs 3:16 Heel de Schrift is door God ingegeven
  • 2 Petrus 1:19 En wij hebben het profetische woord, dat vast en zeker is, en u doet er goed aan daarop acht te slaan als op een lamp die schijnt in een duistere plaats, totdat de dag aanbreekt en de morgenster opgaat in uw hart. 20. Dit moet u allereerst weten, dat geen enkele profetie van de Schrift een eigenmachtige uitleg toelaat; 21. want de profetie is destijds niet voortgebracht door de wil van een mens, maar heilige mensen van God, door de Heilige Geest gedreven, hebben gesproken.

Mensen onderdrukken de waarheid in ongerechtigheid:

  • Romeinen 1:18 Want de toorn van God wordt geopenbaard vanuit de hemel over alle goddeloosheid en ongerechtigheid van de mensen, die de waarheid in ongerechtigheid onderdrukken, 19. omdat wat van God gekend kan worden, hun bekend is. God Zelf heeft het hun immers geopenbaard. 20. Want de dingen van Hem die onzichtbaar zijn, worden sinds de schepping van de wereld uit Zijn werken gekend en doorzien, namelijk én Zijn eeuwige kracht én Zijn Goddelijkheid, zodat zij niet te verontschuldigen zijn.
  • De les hieruit is dat God Zijn waarheid in stand houdt en openbaart. Zo doet Hij dat ook met Zijn Woord. 1 Petrus 1:24 Want alle vlees is als gras en al de heerlijkheid van de mens is als een bloem in het gras. Het gras is verdord en zijn bloem is afgevallen. 25. Maar het Woord van de Heere blijft tot in eeuwigheid. En dit is het Woord dat onder u verkondigd is.

Er is verblinding bij ongelovigen:

  • 2 Korinthe 4:4 Van hen, de ongelovigen, geldt dat de god van deze eeuw hun gedachten heeft verblind, opdat de verlichting met het Evangelie van de heerlijkheid van Christus, Die het beeld van God is, hen niet zou bestralen. 5. Want wij prediken niet onszelf, maar Christus Jezus als Heere, en onszelf als uw dienstknechten om Jezus’ wil. 6. Want God, Die gezegd heeft dat het licht uit de duisternis zou schijnen, is ook Degene Die in onze harten geschenen heeft tot verlichting met de kennis van de heerlijkheid van God in het aangezicht van Jezus Christus.

God wil niet dat Zijn Woord aangetast wordt. God is degene Die het in stand houdt:

  • Spreuken 30:6 Voeg niets toe aan Zijn woorden, anders zal Hij u straffen, omdat u een leugenaar zou blijken te zijn.
  • Openbaring 22:18 Want ik getuig aan ieder die de woorden van de profetie van dit boek hoort: Als iemand iets aan deze dingen toevoegt, zal God hem de plagen toevoegen die in dit boek geschreven zijn. 19. En als iemand afdoet van de woorden van het boek van deze profetie, zal God zijn deel afdoen van het boek des levens, en van de heilige stad, van de dingen die in dit boek geschreven zijn. 20. Hij Die van deze dingen getuigt, zegt: Ja, Ik kom spoedig. Amen. Ja, kom, Heere Jezus! 21. De genade van onze Heere Jezus Christus zij met u allen. Amen.

Moraal van het verhaal:

Johannes 3:17 Want God heeft Zijn Zoon niet in de wereld gezonden opdat Hij de wereld zou veroordelen, maar opdat de wereld door Hem behouden zou worden. 18 Wie in Hem gelooft, wordt niet veroordeeld, maar wie niet gelooft, is al veroordeeld, omdat hij niet geloofd heeft in de Naam van de eniggeboren Zoon van God. 19 En dit is het oordeel, dat het licht in de wereld gekomen is, en de mensen hebben de duisternis liefgehad, meer dan het licht, want hun werken waren slecht. 20 Want ieder die kwaad doet, haat het licht en komt niet tot het licht, opdat zijn werken niet ontmaskerd worden. 21 Maar wie de waarheid doet, komt tot het licht, opdat van zijn werken openbaar wordt dat ze in God gedaan zijn.

De werkelijke oplossing:

  • Miljarden mensen gaven hun leven aan Jezus
  • Miljarden mensen werden hierdoor van binnen veranderd
  • Vele miljarden bijbel kopieën gaan rond en de boodschap wordt nog verkondigd
  • Het biedt de enige Weg tot eeuwig leven. Alle andere opties zijn eeuwig oordeel en zijn voor nu drijfzand
  • De Bijbel biedt de enige mogelijkheid tot verzoening met God
  • Het draagt terecht de naam: Het Boek der boeken

Genoeg reden om te geloven in de reddende boodschap van Jezus, vergeving te vragen van zonden en met God te gaan leven. De Bijbel heeft woorden van eeuwig leven.

Preek: Betrouwbaarheid van het Nieuwe Testament, door R. J0rritsma